سيد ابراهيم سيد علوى
41
يادنامه علامه شريف رضى ( فارسى )
برخى از عناوين مباحث ايشان را كه در كتاب نفيس حقائق التأويل مطرح ساخته ، فهرستوار اشاره مىكنيم و تا آنجا كه مجال باشد به بررسى هر يك مىپردازيم . اندك يا زياد جلوهگر شدن مسلمين در نظر مشركان و بالعكس . « 1 » معناى نصرت الهى نسبت به مسلمانان بهنگام درگيرى با مشركان و كافران . « 2 » طرح دوستى مسلمين با مشركان و كافران . « 3 » وحدت پيروان اديان الهى و پرهيز از شرك در عبادت و بندگى . « 4 » امت نمونه و ملت متعالى . « 5 » مزاحمتها و آزارهاى كافران و مشركان نسبت به مسلمانان . « 6 » سلطهء شيطان بر اولياء و پيروان خويش . « 7 » خيانت برخى از اهل كتاب . « 8 » ايجاد وحشت و دلهره توسط شياطين . الف - اندك يا زياد جلوهگر شدن مسلمانان در نظر مشركان و يا به عكس . اين بحث پيرامون تفسير آيهء سيزده سورهء آل عمران ، مطرح شده كه خطاب به كافران مىگويد : به كافران بگو كه هر چه زود ، مغلوب خواهيد شد و به دوزخ رهسپار خواهيد گرديد و چه بد بستر و جايگاهى است . و در دنباله مىفرمايد : قَدْ كانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتا فِئَةٌ تُقاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ أُخْرى كافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ وَ اللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشاءُ إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ ترجمه : براى شما در برخورد دو گروه ، آيهء عبرت و نشان تجربت است ، گروهى در راه خدا قتال و پيكار مىكنند و گروهى ديگر كافرند كه اين گروه ، آن ديگرى را آشكارا دو برابر خود مىبيند و خداوند هر كه را بخواهد با نصرت و يارى خويش ، تأييد مىفرمايد و در همين جريانات عبرتى است براى صاحبان بينش و بصيرت . و در آيهء چهل و سه و چهار سورهء الأنفال خطاب به رسول اكرم چنين مىخوانيم : إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنامِكَ قَلِيلًا وَ لَوْ أَراكَهُمْ كَثِيراً لَفَشِلْتُمْ وَ لَتَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ لكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ
--> ( 1 ) - حقائق التأويل ص 32 . ( 2 ) - همان كتاب ص 46 . ( 3 ) - همان كتاب ص 72 . ( 4 ) - همان كتاب ص 117 . ( 5 ) - همان كتاب ص 225 . ( 6 ) - همان كتاب ص ( 7 ) - حقائق التأويل ص 270 . ( 8 ) - حقائق التأويل ص 124 .